Starożytna Grecja




Grecy mieli silne poczucie przynależności do jednego narodu. Łączyły ich, obyczaje, kultura, religia a także język.  




I. Świat Greków – Fundamenty Cywilizacji

  • Polis (Miasto-państwo):
    • Niezależna wspólnota obywateli, samorządna i zdolna do obrony.
    • Akropol: ufortyfikowane wzgórze, centrum religijne i miejsce schronienia.
    • Wspólna religia i język jako fundament tożsamości.
  • Wielka Kolonizacja:
    • Przyczyny: brak surowców, walki wewnętrzne w miastach, przeludnienie.
    • Kierunki: baseny Morza Śródziemnego i Czarnego.
  • Gospodarka:
    • Główne produkty: oliwki oraz winorośl (wino).

II. Ateny – Droga do Demokracji

  • Ewolucja Ustroju:
    • Oligarchia: rządy nielicznych (archonci, Areopag – rada starszyzny).
    • Reformy Solona: zniesienie niewoli za długi, wprowadzenie cenzusu majątkowego (prawa zależne od bogactwa).
    • Reformy Klejstenesa: fundament demokracji; powołanie Rady 500 (losowanie urzędników) oraz wprowadzenie ostracyzmu (sąd skorupkowy pozwalający wygnać osobę zagrażającą demokracji).
  • Złoty Wiek Peryklesa (V w. p.n.e.):
    • Wprowadzenie odpłatności za sprawowanie urzędów (umożliwiło biedniejszym udział w polityce).
    • Rozkwit potęgi morskiej i kulturalnej.
  • Struktura Społeczna:
    • Obywatele (mężczyźni z prawami politycznymi).
    • Metojkowie (cudzoziemcy, wolni, ale bez praw politycznych).
    • Niewolnicy (całkowity brak wolności).

III. Sparta – Państwo Militarne

  • Ustrój (Wielka Rhetra):
    • Dwaj królowie: dowódcy wojskowi, pełniący funkcje sakralne.
    • Geruzja: rada starszych (28 członków + 2 królów), przygotowywała projekty ustaw.
    • Eforowie (5): sprawowali faktyczną władzę, nadzorowali królów i urzędników.
    • Zgromadzenie ludowe (Apella): obywatele głosujący nad prawami.
  • Wychowanie (Agoge):
    • Surowe, państwowe wychowanie od 7. roku życia; nacisk na sprawność fizyczną i dyscyplinę w koszarach.
  • Struktura Społeczna:
    • Spartiaci: pełnoprawni obywatele, wojownicy ("równi").
    • Periojkowie: ludzie wolni, rzemieślnicy i kupcy, bez praw politycznych.
    • Heloci: niewolni chłopi, podbita ludność bez żadnych praw.

Post a Comment