Wojny z Rosją XVI / XVII wiek - prezentacja Genially

Wojny z Rosją w XVI / XVII wieku

Wojna o Inflanty i panowanie Stefana Batorego

1576: Stefan Batory zostaje królem Rzeczypospolitej

• Wybrany na króla w drodze wolnej elekcji po ucieczce Henryka Walezego.
• Przeprowadził kluczowe reformy wojskowe (utworzenie piechoty wybranieckiej, reorganizacja jazdy, zaciąg Kozaków rejestrowych).

1577–1582: Wojna z Rosją o Inflanty

• Konflikt wybuchł po zbrojnym najeździe cara Iwana IV Groźnego na Inflanty.
• Batory przeprowadził trzy udane kampanie zaczepne, wdzierając się w głąb państwa moskiewskiego.
• Wojska polsko-litewskie zdobyły Połock (1579), Wielkie Łuki (1580) i przystąpiły do oblężenia Pskowa (1581).

1582: Rozejm w Jamie Zapolskim

• Zakończył wojnę o Inflanty zwycięstwem Rzeczypospolitej.
• Rzeczpospolita odzyskała Inflanty oraz ziemię połocką.
• Rosja została odsunięta od Bałtyku, a rozejm zawarto na 10 lat.

Okres Wazów i walka o tron moskiewski

1587: Zygmunt III Waza zostaje królem Rzeczypospolitej

• Początek panowania szwedzkiej dynastii Wazów na tronie polskim.
• Polityka króla dążyła do unii z Rosją lub jej podporządkowania w celu odzyskania korony szwedzkiej.

1604–1609: Dymitriady

• Okres tzw. „Wielkiej Smuty” (kryzysu) w Rosji.
• Prywatne, zbrojne wyprawy polskiej magnaterii (m.in. rodów Wiśniowieckich i Mniszchów).
• Wspieranie Dymitrów Samozwańców (pretendentów podających się za synów Iwana Groźnego) w walce o tron carski.

1609–1618: Walka o tron moskiewski dla Wazów (Wojna polsko-rosyjska)

• Oficjalne przystąpienie Rzeczypospolitej do wojny po zawarciu sojuszu rosyjsko-szwedzkiego.
• Zwycięstwo hetmana Stanisława Żółkiewskiego pod Kłuszynem (1610) i zajęcie Moskwy (okupacja Kremla przez dwa lata).
• Zdobycie Smoleńska przez wojska królewskie (1611) po długotrwałym oblężeniu.
• Próba osadzenia królewicza Władysława Wazy na tronie carskim.

1618: Rozejm w Dywilinie

• Zakończył zmagania wojenne z Rosją.
• Rzeczpospolita uzyskała ziemię smoleńską, czernihowską i siewierską.
• Państwo osiągnęło największy zasięg terytorialny w swojej historii (ok. 1 mln km²).

1632: Władysław IV Waza zostaje królem Rzeczypospolitej

• Wybuch „wojny smoleńskiej”: Rosja zaatakowała Smoleńsk, licząc na chaos w Polsce podczas bezkrólewia.
• Skuteczna odsiecz Smoleńska i kapitulacja armii rosyjskiej dowodzonej przez Michała Szeina.

1634: Pokój w Polanowie

• Pokój wieczysty kończący wojnę smoleńską.
• Potwierdzenie przynależności ziem zdobytych w rozejmie dywilińskim do Polski.
• Władysław IV ostatecznie zrzekł się pretensji do tronu carskiego w zamian za 20 tys. rubli rekompensaty.